امروز شنبه  25 مرداد 1399
تعداد بازدید : 109 - تاریخ خبر : 1399/04/22 - 13:07
مسعود آذربایجانی:
دین و روانشناسی با هم تعارضی ندارند

حجت الاسلام آذربایجانی، نویسنده کتاب «درآمدی بر روانشناسی دین» در برنامه چراغ مطالعه گفت: برخی روانشناسان تصور می‌کنند که دین با روانشناسی تضاد دارد در صورتی که واقعیت این نیست. اگر با نگاهی عالمانه به تعریف دین و تعریف روانشناسی نگاه کنیم می‌بینیم که با هم مخالفتی ندارند. 2 چارچوب متفاوت دارند اما در جاهایی هم‌پوشانی هم دارند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سیما؛ سومین قسمت از فصل دوم برنامه تلویزیونی «چراغ مطالعه» شنبه 21 تیرماه 1399 از شبکه چهار سیما به روی آنتن رفت. در این برنامه با حضور حجت الاسلام مسعود آذربایجانی، کتاب «درآمدی بر روانشناسی دین» مورد نقد و بررسی قرار گرفت.

کوروش علیانی، مجری کارشناس برنامه در ابتدا گفت: آیا این کتاب حمله به روانشناسی و دفاع از دین است؟

مسعود آذربایجانی در پاسخ گفت: بله با این نقد مواجه شده‌ایم. مثلاً بعضی از روانشناس‌ها روی فروید مقداری تعصبی دارند و ما نظریات او درباره روانشناسی دین را مورد نقد قرار دادیم. اگرچه از منابع غربی هم برای این نقد استفاده کردیم، اما برای برخی قابل قبول نبود و متهم به سوگیری شدیم. فروید معتقد بود که دین امری موهوم است و در آینده علم جای آن را می‌گیرد که دیدیم این اتفاق نیفتاد.

نویسنده کتاب «درآمدی بر روانشناسی دین» افزود: برخی از دین‌داران این تصور را دارند که روانشناسی آمده که جایگاه دین را در راهنمایی و مشاوره انسان‌ها را بگیرد. در اصحاب کلیسا در چند دهه این نگاه خیلی رایج بود. از طرفی هم برخی روانشناسان تصور می‌کنند که دین با روانشناسی تضاد دارد در صورتی که واقعیت این نیست. اگر با نگاهی عالمانه به تعریف دین و تعریف روانشناسی نگاه کنیم می‌بینیم که با هم مخالفتی ندارند. 2 چارچوب متفاوت دارند اما در جاهایی هم‌پوشانی هم دارند. روانشناسانی مثل یونگ، ویلیام جیمز، پارگامنت و کوینگ معتقدند که دین هم جایگاه خودش را در زندگی انسان دارد و باید آن را به رسمیت بشناسیم.

مجری برنامه در ادامه پرسید: وقتی می‌گوییم روانشناسی دین، گویا دین دارد برای روانشناسی موضوع می‌شود و ممکن است برای دین‌دار این موضوع کمی گران بیاید که جایگاه دین کوچک شده است.

آذربایجانی پاسخ داد: معادل انگلیسی این تعبیر چنین دیدگاهی را ایجاد نمی‌کند چون در Psychology of Religion دین مضاف‌الیه است. در فارسی هم در واقع مضاف‌الیه است و جایگاه مضاف‌الیه موجب کوچک‌انگاری نمی‌شود. آیا وقتی می‌گوییم روانشناسی خانواده یا روانشناسی مدرسه، باعث کوچک شدن خانواده یا مدرسه می‌شود؟ اگر بخواهیم دقیق‌تر ترجمه کنیم باید بگوییم روانشناسی دین‌داری؛ Religion در اینجا به معنای احوالات، رفتارها و مناسک دین‌داران است. روان شناسی دین می‌گوید من به آن چیزی که در کتب مقدس است کاری ندارم بلکه وقتی می‌آید در رفتارها و باورهای انسان‌ها قرار می‌گیرد موضوع مطالعه من می‌شود. این دیگر جنبه انسانی دارد و مقدس نیست.

استاد پژوهشگاه حوزه و دانشگاه اضافه کرد: روانشناسی اساساً دانشی است که مربوط به انسان است و نه مربوط به الهیات و تئولوژی. بخشی از حالات و مسائل انسان‌ها رفتارهای دینی انسان‌هاست. در بخش‌های اول این کتاب به تاریخچه روانشناسی دین پرداخته‌ایم و در فصل‌های بعد به سنجش دین‌داری، پیامدها، آثار و فواید دین‌داری و ... پرداختیم. چون این کتاب برای یک ترم درسی است مقداری خلاصه شده است و به این معنا نیست که بحث روانشناسی دین محدود به همین نکات است.

وی سپس گفت: قبل از فروید، بعضی دیگر هم در این باره صحبت کرده‌اند. ویلیام جیمز را هم در این زمینه نباید فراموش کنیم. اصل بحث فروید این است که می‌گوید رفتارهای دین‌دارانه، شبیه رفتارهای وسواسی است. همان‌طور که در رفتارهای یک فرد وسواسی یک نظم و وسواسی وجود دارد در اینجا هم همین‌طور است که ریشه آن اضطراب درونی آن فرد است. معتقد است احساس گناهی که در درون انسان‌ها هست این اضطراب را ایجاد می‌کند.

آذربایجانی خاطرنشان کرد: پاسخ‌های متعددی به فروید داده شد. مثل یونگ که از دوستان نزدیک فروید است. با اولین نقدی که به فروید می‌کند فروید دوستی خود با او را به هم می‌زند. فروید معتقد بود که زیربنای دین و تمامی فعالیت‌های انسان غریزه جنسی است. یونگ گفت من تاجرهای بسیاری را می‌شناسم که آن‌قدر غرق در تجارت خود هستند که رفتارهای‌شان از غریزه جنسی نشئت نمی‌گیرد. جان مک کواری هم در کتاب «تفکر دینی در قرن بیستم» نقدهای جدی به فروید وارد می‌کند. می‌گوید زیربنای دانشی به نام نجوم خرافات بوده است اما کم‌کم از آن دانشی شکل می‌گیرد. پس خاستگاه اولیه موجب ابطال آن معرفت یا پاسخی که انسان‌ها به آن می‌دهند نمی‌شود.

وی افزود: یک کشیشی هم در کتاب «پندار آینده» می‌گوید فروید نتوانسته معانی بلند گرایشات معنوی انسان‌ها را درک کند. این کتاب را در مقابل یکی از کتاب‌های فروید نوشته است. می‌گوید د

ین موجب توسعه هنر و ... در انسان‌ها می‌شود و بر خلاف فروید که می‌گفت دین در آینده نابود می‌شود دین باقی خواهد ماند و امروز می‌بینیم که همین‌طور است. از نیمه دوم قرن بیستم می‌بینیم که گرایش به دین فزاینده شده و تحقیقات در حوزه دین گسترش پیدا کرده است.

آذربایجانی همچنین گفت: برخی نگاه کارکردگرایانه به دین دارند اما این کافی نیست. نگاه عصب‌شناسانه به دین هم وجود دارد که این تقلیل‌گرایی است. ویلیام جیمز در موضوعات مختلف این تقلیل‌گرایی را نقد می‌کند. اگر این فروکاست را بپذیریم انسان را از انسانیت خود جدا کرده‌ایم. نگاه فلسفی و معرفت‌شناسانه هم وجود دارد که در کلام جدید بررسی می‌شود. با نگاه فلسفی واقعیت داشتن خدا و پیامبر را مورد توجه قرار می‌دهند و به دنبال برهان‌هایی هستند که این نگاه نشان می‌دهد غیر از کارکرد دین، آیا واقعیت دارد یا خیر.

وی سپس اظهار داشت: تنوع فصولی که در این کتاب می‌بینید مسائل و موضوعاتی است که در قلمرو دانشی به نام روانشناسی دین وجود دارد. یکی از این موضوعات سنجش دین‌داری است. مثلاً شما علاقه‌مند هستید که فرزند شما از لحاظ دین‌داری و معرفت ارتقا پیدا کند. او را در مدرسه‌ای می‌گذارید که از لحاظ معنوی خوب باشد، اما نیاز به سنجش دارید که آیا دین‌داری او بالا رفته یا خیر؟ ابزارهایی در روانشناسی وجود دارد که همان‌طور که هوش یا ... را می‌سنجیم این موضوع را هم مورد سنجش قرار می‌دهد. یا در صداوسیما برخی از برنامه‌ها با هدف ارتقای دین‌داری مردم است. ابزاری نیاز داریم که وضعیت دین‌داری مخاطبان برنامه را سنجش کنیم.

آذربایجانی ادامه داد: موضوع دیگر این است که آیا دین موجب افزایش سلامت انسان می‌شود یا کاهش آن؟ در روانشناسی دیدگاه‌های مختلف در این زمینه وجود دارد، اما نیاز به سنجش دارد. همچنین آیا دین باعث افزایش خشونت است؟ خشونتی که در برخی دین‌داران مشاهده می‌کنیم آیا از ذات دین‌داری بر می‌خیزد یا مربوط به خوانش ما از دین‌داری یا سوءاستفاده سیاست‌مداران از دین است؟ سؤال دیگر این است که دین‌داری مساوی ایمان است و تک‌بعدی است یا دارای ابعاد است؟ نسبت دین و معنویت را هم برخی بحث کرده‌اند. به نظر می‌رسد نسبت این دو عام و خاص من وجه است. یعنی افرادی داریم که دین دارند اما به تجربیات معنوی توجه ندارند و افراد معنوی هم داریم که به دین توجه ندارند. افرادی هم هستند که هم به دین و هم به معنویت توجه دارند.

وی همچنین عنوان کرد: تعریف برخی از معنویت، جستجوی امر قدسی است. برخی امر قدسی را همان خداوند می‌دانند اما ادیان شرقی این نگاه را ندارند. امر قدسی از اول برای انسان‌ها وجود دارد و شیفتگی به آن فراتر از مسائل عادی است. این می‌شود که انسان به سراغ آن می‌رود. روانشناسی دین به این مسائل می‌پردازد که چرا انسان‌ها به سمت دین می‌روند؟ چه آسیب‌هایی در این میان وجود دارد؟ فرایند آن چیست؟ سنجش آن چگونه است؟

مجری برنامه در پایان این پرسش را مطرح کرد که آیا کتابی در دست انجام دارید؟
آذربایجانی در پاسخ گفت: کار بعدی که در دست انجام دارم به موضوع سلامت و معنویت اختصاص دارد.

در آیتم کتابدار برنامه سیامک محبوب، کتابدار و پژوهشگر، تجربه‌های خود در زمینه کتاب خواندن و این‌که چه بخوانیم و چطور بخوانیم را بیان کرد.

فصل دوم «چراغ مطالعه» که به کتب روانشناسی می‌پردازد، با تهیه‌کنندگی مرتضی روحانی و یاسر غفاری و با سردبیری مجتبی طالقانی، در گروه فرهنگ و اندیشه شبکه 4 تولید شده است و شنبه‌ها ساعت 21 پخش می‌شود. بازپخش این برنامه نیز یکشنبه‌ها ساعت 17 و جمعه‌ها ساعت ۹ خواهد بود.

انتهای پیام/ن

امتیاز شما

نظر شما
کد بالا را وارد کنید:
نظر های بازدیدکنندگان
 

امشب ساعت ۱۹ اعلام نتایج شرکت‌کنندگان «عصر جدید» صورت می گیرد.

شبکه‌های سیما در ماه محرم، ویژه‌برنامه‌هایی متناسب با ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان پخش می‌کنند.

در روزهای پنج‌شنبه و جمعه و شنبه 16، 17 و 18 مرداد ماه که با مناسبت های عید سعید غدیر خم و روز خبرنگار همراه است، بیش از 60 فیلم سینمایی روی آنتن شبکه های سیما می رود.

جشن بزرگ عید سعید غدیر خم در شبکه های سیما با پخش ویژه برنامه های متنوعی همراه است.

دکتر مرتضی میرباقری معاون سیما در پیامی درگذشت ماهچره خلیلی بازیگر سریال های تلویزیونی چون «مختارنامه»، «مرضیه»، «کلاه پهلوی» و ... را تسلیت گفت.

همزمان با فرا رسیدن ایام محرم و عزای سرور و سالار شهیدان ، شبکه‌های سیما جدول پخش گسترده و متنوع تری را شامل برنامه های ترکیبی، مستند و ... تدارک دیده اند.

 با نزدیک شدن به ایام عزاداری محرم و صفر، سریال‌های «زمین گرم»، «نجلا»، «بوم و بانو»، «سرزده» از شبکه‌های مختلف سیما پخش می‌شود.

قسمت هفتم مسابقه تلویزیونی میدون، با راهیابی یک کسب و کار ویژه به مرحله بعدی این رقابت کارآفرینی همراه بود.

در نهمین هفته تابستان با فیلم های سینمایی شبکه های سه، چهار، پنج، امید و کودک سیما همراه باشید.

دکتر محمد جواد شعبانی به سمت قائم مرکز طرح، برنامه و ارزیابی سیما منصوب شد.

همراه با فیلم های سینمایی و تلویزیونی شبکه های سیما در روزهای پنج‌شنبه و جمعه 23 و 24 مرداد ماه از شبکه های سیما باشید.

نشست رسانه‌ای سریال تلویزیونی «شاهرگ» به کارگردانی سیدجلال اشکذری و تهیه‌کنندگی محمدرضا شفیعی با حضور عوامل این سریال پیش از ظهر امروز چهارشنبه ۱۵ مرداد برگزار شد.

برنامه «شب فیروزه ای» در دهمین سفر خود بعد از شهر های تبریز ، کرمان ، ایلام ، خراسان رضوی، مرکزی، همدان ، خراسان جنوبی، اردبیل ، کاشان به استان کردستان رفته است. 

چهارکارآفرین موفق با حضور در برنامه جشنواره کارآفرینی سیما،از داستان کار و موفقیت شان می گویند.

ماه چهره خلیلی بازیگر نقش جاریه در سریال مختارنامه، به دلیل ابتلا به سرطان کبد دار فانی را وداع گفت.

 

نظرسنجی مرکز تحقیقات در نیمه دوم خرداد نشان می‌دهد ۸۶٫۳ درصد مردم بیننده برنامه‌های سیما بوده‌اند و در میان سریال‌های جدیدی که روی آنتن رفته، مجموعه «سرباز» شبکه «سه» توانسته بیش از ۲۰ درصد مخاطب به خود جذب کند.

رییس مرکز پویانمایی صبا در بازدید از روند تولید انیمیشن در موسسه حور، چشم انداز تولید آثار پویانمایی را مثبت و امیدبخش ارزیابی کرد.

مقداد مومن نژاد، تهیه کننده «شوتبال» گفت: سری قبل ۵۸ قسمت بود، اما سری جدید در دو فصل ساخته می‌شود و طرح برنامه کاملا تغییر کرده است.

در اولین هفته تابستان با فیلم های سینمایی شبکه های چهار، پنج، امید و کودک سیما همراه باشید.

شبکه امید با سابقه تولید بیش از 180 هزار دقیقه برنامه برای نوجوانان، تدارک ویژه ای برای کنداکتور تابستانی خود کرده است.

شبکه های تخصصی سیما برنامه های مختلف خود را برای فصل تابستان را معرفی کردند.

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی طی نامه‌ای از محمدرضا جعفری جلوه؛ مدیر شبکه دو سیما به دلیل اقدامات ویژه در حوزه برنامه‌سازی و توجه این شبکه به امر اطلاع‌رسانی و ارتقای آگاهی عمومی جامعه در حوزه بهداشت ودرمان در ایام  همه‌گیری ویروس کرونا تجلیل کرد.

شبکه های سیما برنامه های مختلف خود را برای فصل تابستان معرفی کردند.

سریال های جدید «دخترم نرگس»، «شاهرگ» و «آخر خط» و مجموعه نمایشی تامینی «ساخت ایران 1» و «افسانه هزار پایان» در شب های تابستان از شبکه های یک، دو، سه، پنج و نسیم روی آنتن می رود.

محمد احسانی، مدیر شبکه نمایش، نسیم و تماشا در محل ضبط برنامه های تابستانی شبکه نسیم حاضر شده و از نزدیک در جریان تولید و آماده سازی این برنامه ها قرار گرفت.

 

 با استقرار بهداشت‌یار ثابت و مقیم در تهران و شاهرود - لوکیشن سریال-، برای عمده عوامل سریال «سلمان فارسی» پرونده پزشکی تشکیل شده و این افراد به صورت مستمر توسط پزشک متخصص، معاینه می شوند.

این هفته در شبکه نمایش؛ "فیلم های شاخص سینمای کلاسیک " و مرور آثار هنرپیشه فرانسوی پخش می شود.

جدول شماره ١۶٧ مدرسه تلویزیونی ایران اعلام شد.

جدیدترین قسمت از برنامه «نردبان» گفت‌وگویی متفاوت با پترا کاستا، مستندساز مشهور برزیلی و کارگردان مستند «لبه دموکراسی» دارد.

جدول شماره ١۶۶ مدرسه تابستانه تلویزیون اعلام شد.

سردار یزدی فرمانده سپاه حضرت محمد رسول الله (ص) طی نامه‌ای از رئیس رسانه ملی برای تولید و پخش مسابقه قرآنی ترنم که از شبکه اول سیما پخش می‌شود، تقدیر و تشکر کرد.

پنجمین برنامه «کشیک سلامت» با موضوع تاثیرات کرونا بر سلامت اجتماعی و روانی مردم روی آنتن شبکه سلامت می‌رود.

برنامه تلویزیونی «دوربرگردون» این هفته با حضور مجید خسرو انجم کاریکاتوریست روی آنتن شبکه سه می‌رود.

دکتر محمد جواد شعبانی به سمت قائم مرکز طرح، برنامه و ارزیابی سیما منصوب شد.

جدول شماره ١۶۵ مدرسه تابستانه تلویزیون اعلام شد.

«زخم الماس» عنوان مستندی است که امشب ساعت 23 در قالب مجموعه ی چهارسوی علم از شبکه چهار سیما پخش می شود.

شبکه‌های سیما در ماه محرم، ویژه‌برنامه‌هایی متناسب با ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان پخش می‌کنند.

برنامه تاریخی «سرچشمه»، در چهارمین قسمت خود در فصل دوم به بازخوانی "عملکرد انجمن‌حجتیه پیش و پس از انقلاب اسلامی" می‌پردازد.

«تهران 20» شبکه پنج سیما امشب برای بررسی شرایط ساختمان های پرخطر میزبان محمد سالاری "رییس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای اسلامی شهر تهران" و مهدی داوری "مدیر عامل سازمان آتش نشانی تهران" است.

عضو کمیته علمی ستاد مقابله با کرونا در گفتگو با در انتهای الوند از سندروم خستگی مزمن گفت.

تمامی حقوق این وب سایت به معاونت سیما تعلق دارد