امروز يك شنبه  29 دی 1398
تعداد بازدید : 113 - تاریخ خبر : 1398/09/17 - 14:03
نویسنده کتاب«تئاترکراسی در عصر مشروطه» مهمان «چراغ مطالعه» شد

ششمین قسمت از برنامه تلویزیونی «چراغ مطالعه» با حضور کامران سپهران، عضو هیأت علمی دانشگاه هنر تهران و نویسنده کتاب «تئاترکراسی در عصر مشروطه» شنبه 16 آذرماه 1398 از قاب شبکه چهار سیما پخش شد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سیما؛ کامران سپهران در ابتدای برنامه گفت: تئاترکراسی در عصر مشروطه قرار است به تئاتر در عصر مشروطه بپردازد و در حقیقت به جامعه و تئاتر آن زمان نگاهی موازی بیندازد. در دموکراسی یونان می‌دانیم که طبقات اجتماعی عمدتاً می‌توانستند در آن نقشی نداشته باشند، مثلاً زنان، لایه‌های اجتماعی مختلف یا بردگان و ... . افلاطون خیلی دید مثبتی به تئاتر نداشت. او می‌گفت اگر در آن تئاتر قرار است آدم‌ها هویتی جدید بیابند این برای جامعه خطرناک است.

این پژوهشگر و نویسنده افزود: این چشم‌انداز کلی و مقدمه می‌شود تا بیاییم و این بحث را - بحثی که قرار است گروه‌های مختلف اجتماعی صدایشان شنیده شود و دیده شوند و فرصتی برای ابراز کردن داشته باشند - در این برهه تاریخ یعنی مشروطه ببینیم. به عنوان مثال فصل دوم کتاب سراغ مبحث زنان می‌رود، اقلیت‌های مذهبی، لایه‌های مختلف یا کارگران و کسانی که تا قبل شاید صدایشان کمتر شنیده می‌شد از دریچه تئاتر به آنها و مجالی که برای رساندن صدایشان یافته اند، نگاه می‌شود. این برهه، دوره‌ای است که انجمن‌های سیاسی و تشکل های مختلفی شکل گرفته است.

کامران سپهران در ادامه عنوان کرد: یک نکته جذاب اینکه این‌ها اکثراً خودشان را به تئاتر خیلی وابسته می‌دانند؛ یعنی افرادی هستند که شاید شناخت زیادی از تئاتر نداشتند ولی خود را ملزم می‌دانند در این عصر جدید از تئاتر استفاده کنند. برای اینکه آراءشان را ارائه دهند یا تنقیح افکار کنند. فصل سوم در حقیقت این را پوشش می‌دهد؛ یعنی انجمن‌هایی تشکیل می‌شوند و وظیفه خود می‌دانند به تئاتر هم بپردازند که حتی بعدها خیلی از آن‌ها کارگزاران سیاسی مملکت می‌شوند ولی در دوره جوانی‌شان یک تجربه تئاتری را هم دارند.

عضو هیأت علمی دانشگاه هنر تهران ادامه داد: در مشروطه این‌گونه نیست که افراد راحت تئاترهای خود را اجرا کنند. بگیر و ببندهایی وجود دارد و خود این شاید آن درام سیاسی ما را جذاب‌تر کرده است. در علوم سیاسی هم خیلی اتفاقات در حوزه تئاتر افتاده است. در قرن نوزدهم مثلاً ایپسن و دیگرانی فعال هستند، ولی در قرن بیستم هم اگر چنین نباشد باز به یونان برمی‌گردد. من نظریه‌پرداز نیستم و به نظرم آمد که می‌شود آن دوره را بررسی کرد. یک بخش قضیه آن پایه‌ها و نظریه است و یک بخش هم داده‌های تاریخی است. قبل از اینکه من شروع به نگارش کنم یا تحقیقم را جلو ببرم یک رفت و برگشتی بود بین اینها که به نظرم آمد این‌ها با هم می‌توانند خوب روی‌هم پیوند پیدا کنند. یعنی نظریه تئاترکراسی و این دوره تاریخی که مورد توجه من بود.

کورش علیانی مجری برنامه در این بخش از برنامه گفت: کتاب شما می‌گوید: فکر نکنید چون عدالت‌خانه به آن معنی که می‌خواستند محقق نشد پس نظریه شکست مشروطه به ‌جاست. خیر، مشروطه چیزهایی برای ما آورده که روی یکی از اینها من دست گذاشتم و آن تئاتر است. تئاتر یک فرم هنری نیست. خیلی بیشتر از این است. یک فعالیت اجتماعی است.

کامران سپهران سپس گفت: این نیست که شما بگویید فقط ما در ایران مشروطه و قیل و قال داشتیم. در آن دوره همه‌جا قیام و انقلاب هست. مثلاً ترکان جوان را بعدتر در عثمانی داریم. پس این آشوب در جای دیگر هم هست. منتهی این توازی خیلی جالب است. در واقع من «چراغ مطالعه» را روی تئاتر انداختم. برای همین گفتم یک نوع تبارشناسی کردم. یعنی یکسری واقعیات تاریخی را با یک تمرکزی روی یک قضیه پیگیری کردم. طبعاً در این تمرکز خیلی چیزهای پیرامون کمرنگ شده است، ولی این کتاب در این سطح صرفاً تمرکز اساسی خود را به تئاتر داده است و از دریچه این دارد تماشا می‌کند. اما لزوماً بگوییم این کتاب همه حرف آن دوران را می‌زند خیلی خیلی حرف خطایی است.

کورش علیانی پرسید شما می‌گویید تبارشناسی پس دارید به فوکو ارجاع می‌دهید؟

کامران سپهران در پاسخ گفت: این کار را نمی‌کنم. جای دیگری هم اخیراً دیدم چنین صحبتی شده است. در کتابم اشاره کردم که من به آن تعریف برنارد ویلیامز از تبارشناسی اشاره دارم که متفاوت است. یعنی قضیه فوکویی نیست. چون پای قدرت پیش می‌آید و این سؤال پیش می‌آید که چرا یک کلیدواژه قدرت در کار شما نیست. ادعایم این است که داده‌های تاریخی را تحریف نکردم. چون به نظرم فرضاً آقای طباطبایی هم تبارشناسی می‌کند ولی در آن تبارشناسی داده‌های تاریخی یک‌دفعه فراموش می‌شود و ما یک داستان خیالی‌تری را می‌خواهیم بشنویم که چه می‌شد که اگر حقوق مدرن از فقه استخراج می‌شد.

این مدرس حوزه‌ تئاتر همچنین اضافه کرد: می‌خواهم این را بگویم که قضیه برای من این است آن کنش که یک مفهوم طلایی در تئاتر است، این کنش در این دوره دارد انجام می‌شود. ما نمی‌توانیم به تحولات

اجتماعی بگوییم متوقف شوید، یک سری متفکر ما بیایند و یک مبانی استخراج کنند. به نظرم من به آن داده‌های تاریخی احترام گذاشتم.

مجری برنامه سپس این سوال را مطرح کرد که اگر از سطح تئاتر بالاتر بیاییم چه تصویر جامع‌تری از وضعیت دوران مشروطه به ما می‌دهید که این پژوهش تئاتری شما گوشه‌ای از آن را در بر بگیرد؟

کامران سپهران پاسخ داد: دید من این است که کنش‌های خود افراد مهم است و اینکه افراد در صحنه سیاست قرار می‌گیرند و نسبت به آن شرایط واکنش نشان می‌دهند و ما لزوماً نمی‌توانیم برویم بگردیم که این قبلاً در کتاب خود فلان حرف را زده بوده و این اتفاقی است که در حقیقت بداهه‌پردازی چیزی است که در ابتدا هم گفتیم و بحثی است که خیلی تئاتری است و بازیگران سیاست هم از این خیلی استفاده می‌کنند. این‌قدر ما برگردیم و همه نخبگان سیاسی را روی این نگاه بکنیم که قصدش این بوده که چطور این تناقض وجود دارد. تناقض این نیست، این هست که دارد بر اساس شرایط موجود آن اقدام و کنش خود را انجام می‌دهد و همه افراد می‌توانند ببینند.

وی در ادامه از دریچه تئاتر دیدن را این گونه معنا کرد: به‌طور مثال اینکه افراد می‌آیند و می‌خواهند دیده شوند و نامه و عریضه نمی‌نویسند. جمعیت انبوهی یک جا جمع می‌شوند و می‌خواهند صدای خودشان را برسانند. این خودش یک کنش تئاتری هست. یعنی بر اساس مقدمه‌ای که در کتاب گفته شده، مردم می خواهند صحنه خودشان را در فضای باز برپا کنند و از این لحاظ جامعه نسبت به چیزی که در قبل بود بسیار متفاوت است.

وی همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا به این فکر افتاده اید که 32 یا 57 را این‌گونه تحلیل کنید گفت: در پایان کتاب گفته ام که بعد از شهریور 20 تا 32 شاید یک خصلت‌های مشابهی باشد. یا یک معنای دیگر اتفاقی که از بالا در جشن هنر شیراز می‌افتد از لحاظ هنر تئاتر که خود همین هم شاید خیلی پیامدهای سیاسی دارد، نه دقیقاً ولی شاید یک مقدار برای چنین بحث‌هایی همسایه باشد.

کامران سپهران در پایان گفت: افرادی هستند که در حوزه تئاتر و جامعه‌شناسی دارند کار می‌کنند. در غرب هم کتابی به نام تئاترکراسی چند سال بعد از این کتاب چاپ شده است. البته آن کار تاریخی نیست. بیشتر مفهوم تئاترکراسی را بررسی کرده و خیلی دقیق آن را مطالعه نکردم ولی برایم جالب بود که زمانی که من کار می‌کردم چنین چیزی نبود.

«چراغ مطالعه» برنامه ای تخصصی در حوزه کتاب است و با نویسندگان ایرانی در مورد آثارشان به گفتگو می نشیند. این برنامه شنبه ها ساعت 21 روی آنتن شبکه 4 می رود. تکرار این برنامه نیز یکشنبه ها ساعت ساعت 10 و دوشنبه ها ساعت 13 پخش می شود.

انتهای پیام/ن

امتیاز شما

نظر شما
کد بالا را وارد کنید:
نظر های بازدیدکنندگان
 

فیلم تلویزیونی «نبرد با داعش» جمعه و شنبه از شبکه یک سیما پخش می شود.

3000 نفر در دور انتخابی فصل دوم مسابقه «مافیا» با هم رقابت کردند.

مجله خبری «عصرانه»، سه شنبه شب با موضوع جنگ رسانه ای و با حضور زینب ابوطالبی روی آنتن شبکه افق می رود.

فیلم تلویزیونی «نبرد با داعش» در دو قسمت از شبکه یک پخش می شود.

در آخرین هفته دی ماه با فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی شبکه های سیما همراه باشید.

مجموعه نمایشی «سرگذشت» از جمعه ۲۷ دی ماه هر شب ساعت ۲۲:۱۵ از شبکه یک سیما پخش می شود. 

شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان تهران طی پیامی از معاون سیما بابت پوشش مراسم باشکوه یوم الله 9 دی قدردانی کرد.

برنامه «انتخاب یازدهم» با موضوع بررسی دقیق عملکرد و اختیارات مجلس شورای اسلامی از شبکه پنج سیما هر پنج شنبه ساعت21:30 پخش می شود.

دوربین برنامه «در شهر» شبکه پنج سیما به نمایندگی از تلویزیون، به همراه تعدادی از اهالی رسانه، برای عرض تسلیت جانباختگان هواپیمای اوکراینی و ابراز همدردی در سفارتخانه های مربوطه حضور یافت.

مدیرعامل موسسه خیریه متوسلین به امام رضا(ع) از عملکرد رسانه ملی در پوشش خبری برگزاری نخستین جشنواره ملی هنری «همام» قدردانی کرد.

برنامه «سیمای خانواده» امروز میزبان دکتر ناصر کلانتری، متخصص کودکان  و رشد است که درباره سلامتی صحبت می کند.

برنامه دعای ندبه این هفته از زرین شهر اصفهان پخش می شود.

فصل جدید مستند مسابقه پرطرفدار «خانه ما» که چند هفته ای است فصل هشتم آن روی آنتن است، در بوشهر ساخته می شود.

برنامه «کی میاد ستاره چینی» این هفته به «شهرضا» سفر می کند تا جاذبه های گردشگری این شهرستان را بیشتر به مردم معرفی کند.

نگاهی جدی به مهارت ها فصل جدید برنامه «راهش اینه» از پنجشنبه 26 دی ماه، از شبکه آموزش پخش خواهد شد.

 

نگاهی جدی به مهارت ها فصل جدید برنامه «راهش اینه» از پنجشنبه 26 دی ماه، از شبکه آموزش پخش خواهد شد.

برنامه «انتخاب یازدهم» با موضوع بررسی دقیق عملکرد و اختیارات مجلس شورای اسلامی از شبکه پنج سیما هر پنج شنبه ساعت21:30 پخش می شود.

«چرخ» در هفتاد‌وششمین قسمت فصل ششم، ساعت 19 امروز، سه‌شنبه 24 دی، موضوع افکارسنجی در شبکه‌های اجتماعی را بررسی خواهد کرد.

فصل جدید مستند مسابقه پرطرفدار «خانه ما» که چند هفته ای است فصل هشتم آن روی آنتن است، در بوشهر ساخته می شود.

شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان تهران طی پیامی از معاون سیما بابت پوشش مراسم باشکوه یوم الله 9 دی قدردانی کرد.

مدیرعامل موسسه خیریه متوسلین به امام رضا(ع) از عملکرد رسانه ملی در پوشش خبری برگزاری نخستین جشنواره ملی هنری «همام» قدردانی کرد.

 

مجموعه تلویزیونی «تا صبح» به کارگردانی محمدعلی باشه آهنگر و مجید جوانمرد هر شب ساعت 23 از شبکه پنج سیما پخش می شود.

برنامه «مصیر» شبکه چهار سیما در دو قسمت به واکاوی اندیشه های سیاسی آیت الله هاشمی رفسنجانی می پردازد.

«ضربان» با دعوت از یک متخصص تغذیه به بررسی مزایا مصرف لبنیات اشاره می کند.

برنامه «دکتر سلام» امروز به بررسی درمان چاقی های مقاوم می پردازد.

با گذشت یک ماه از فصل زمستان، دو مجموعه نمایشی جدید روی آنتن شبکه های سیما می رود.

با حکم معاون سیما، محمدمهدی قاسمی به سمت «دبیر ستاد سیاستگذاری جمعیت» این معاونت منصوب شد.

برنامه «سیمای خانواده» امروز میزبان دکتر سید ضیاءالدین مظهری ، متخصص تغذیه و رژیم درمانی است که درباره رژیم غذایی مناسب صحبت می کند.

برنامه «تلاش ایرانی» امروز با موضوع مشارکت زنان در بخش خصوصی پخش می شود.

همزمان با 29 دی ماه تلویزیون نشاط و تندرستی از هوای پاک می گوید.

مستند «اشک های غزه» با موضوع رنج و غم کودکان فلسطینی در غزه پخش می شود.

گفتنگوی زنده مجله «شب موسیقی» یکشنبه 29 دی ماه، به موضوع باندبازی در موسیقی اختصاص یافته است.

شبکه امید با نزدیک شدن به انتخابات مجلس شورای اسلامی برنامه «اولی ها» را ویژه رای اولی ها روی آنتن می برد.

شبکه های سیما ویژه برنامه های متعددی را برای یازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در دوم اسفند 98 در دستور کار دارند.

برنامه «تهران 20» امشب (شنبه، 28 دی ماه) با حضور جمعی از استادان دانشگاه و کارآفرینان به روی آنتن شبکه پنج سیما می‌رود.

برنامه «کنکاش»، با موضوع تحلیل بیانات مقام معظم رهبری در نماز جمعه ، به صورت زنده، از شبکه جهانی جام جم پخش می شود .

تمامی حقوق این وب سایت به معاونت سیما تعلق دارد